8. Telegrafia
Nazwa
CW oznaczająca falę ciągłą (ang. continous wave) została przyjęta dla odróżnienia
od transmisji iskrowych, które powodowały emisję fali gasnącej. Jest to więc
nazwa stara pochodząca z początkowego okresu rozwoju radiotechniki. W rzeczywistości
emitowana jest jednak nie fala ciągła, a przerywana w takt znaków telegraficznych -
kropek i kresek. Pierwotny alfabet telegraficzny został opracowany w r. 1836 przez
Samuela Morse'a (1791-1872) i był używany początkowo w telegrafii przewodowej, a
następnie również i w radiowej. Alfabet ten ulegał kilkakrotnym zmianom przed
osiągnięciem stanu obecnego. Cechą charakterystyczną alfabetu Morsa jest
przypisanie krótkich kodów literom i znakom częściej występującym w języku potocznym,
a dłuższych występującym rzadziej. Podstawą było oczywiście prawdopodobieństwo
występowania liter w języku angielskim. Dzięki zmiennej długości znaków w alfabecie
Morsa osiąga się zwiększenie efektywnej szybkości transmisji tekstu. Ta sama zasada
legła u podstaw alfabetu PSK31 (Varicode). W odróżnieniu od obydwu wymienionych kody
Baudota i ASCII (odpowiednio Międzynarodowe Alfabety Telegraficzne nr. 2 i 5) zawierają
znaki o stałej długości.
Dzięki stosunkowo wąskiemu pasmu zajmowanemu przez sygnał
telegraficzny oraz wykorzystaniu selektywności ucha operatora i jego inteligencji
telegrafia pozwana na prowadzenie łączności w trudnych warunkach odbioru i przy
niekorzystnych stosunkach sygnału użytecznego do szumów i zakłóceń. Dalszą zaletą
urządzeń telegraficznych jest ich prostota w porównaniu np. z nadawczo-odbiorczymi
urządzeniami fonicznymi - SSB czy FM. W chwili obecnej telegrafia nie jest już jedynym
systemem łączności, który zapewnia utrzymanie kontaktu przy niekorzystnych stosunkach
sygnału do szumu i przy małych mocach nadawania. Nowoczesne systemy cyfrowe jak Pactor
czy PSK31 (pozostańmy tu tylko przy systemach stosowanych w łącznościach amatorskich)
pozwalają na zdekodowanie sygnału nawet jeżeli jego poziom jest niższy od poziomu szumów
i mogą zajmować także wyraźnie węższe pasmo częstotliwości. Wymagają one jednak bardzdiej
skomplikowanego i kosztowniejszego wyposażenia - komputerów i ew. kontrolerów
TNC/PTC.
MixW dekoduje sygnały telegraficzne tym lepiej im są
równomierniej nadawane tzn. najniższą stopę błędów uzyskuje się przy odbiorze
telegrafii nadawanej komputerowo albo przy użyciu kluczy elektronicznych. Program
dostosowuje się automatycznie do nieznacznych wahań szybkości (rytmu) nadawania ręcznego
jednak już większe nierównomierności powodują błędne rozpoznanie znaków. Nie jest to
jednak cechą wyłącznie programu MixW - również inne programy dekodujące telegrafię
mają podobne trudności z odbiorem nierównomiernie nadawanych znaków.
Analogicznie jak dla pozostałych emisji do odbioru
telegrafii wykorzystywana jest w pierwczym rzędzie płytka dźwiękowa komputera.
Możliwe jest także korzystanie z wielofunkcyjnego kontrolera TNC. Konfiguracja do
współpracy z kontrolerem jest omówiona oddzielnie.
Użytkownik programu ma do wyboru następujące sposoby telegraficznego
kluczowania nadajnika:
- kluczowany sygnał akustyczny z płytki dźwiękowej jest podawany na wejście mikrofonowe
nadajnika SSB (wstęga dowolna, możliwy jest wybór wstęgi dolnej - LSB). Niezależnie od tego
można wybrać jeden z omówionych
poprzednio sposobów włączania nadajnika - identycznie jak dla wszystkich innych
emisji. Pewną wadą tego rozwiązania jest to, że w wielu radiostacjach w trybie SSB nie można
włączyć filtrów o węższej charakterystyce przenoszenia niż fonicznej. Konfiguracja
programu jest w tym przypadku podobna jak jak dla innych emisji cyfrowych
(PSK31 itp.).
- kluczowanie nadajnika przez złącze szeregowe (za pomocą sygnałów RTS lub DTR) czyli w
sposób stosowany do jego włączania przy przy pracy pozostałymi rodzajami emisji.
Nadajnik musi pracować w trybie telegraficznym. Zaletą tego wariantu jest możliwość
korzystania z filtrów telegraficznych zainstalowanych w radiostacji. Komputer zastępuje
więc w tym przypadku zwykły klucz telegtaficzny: ręczny lub elektroniczny. Konfiguracji
złącza szeregowego dokonuje sią za pomocą menu "Configure | TRCVR CAT/PTT"
("Konfiguracja|TRCVR CAT/PTT"). Po naciśnięciu przycisku "Szczegóły" ("Details")
otwierane jest okno konfiguracyjne:
Częstotliwości nadawania i odbioru są zgodne z wybranymi w oknie
wskaźnika widma. Pole "TX speed" służy do podania szybkości telegrafowania (nadawczej).
Wygodniejszym sposobem zmiany jest skorzystanie z pola szybkości w oknie głównym programu
(patrz ilustracja poniżej; przycisk "Slower" powoduje zmniejszenie a "Faster" powiększenie
szybkości). W polu "Joystick input" deklarowane jest złącze manipulatora gier, do którego
połączany jest zewnętrzny klucz telegraficzny. W ramce "Numbers" liczby znajdują się pola
powodujące konwersję cyfr 0, 1 i 9 na litery. 
W celu nadania tekstu należy włączyć nadajnik za pomocą
przycisku T/R w oknie, klawisza Pause/Break, pola TX/RX w linii informacyjnej albo
menu "Options | TX" / "Options | RX". Podobnie jak w przypadku większości emisji
cyfrowych operator może otworzyć większą liczbę okien odbiorczych i wybierać pożądane
z nich. 
