Flexnet32

Konfiguracja do pracy AX.25

W celu skonfigurowania Flexetu należy wywołać Flexnet Control Center - FLEXCTL.EXE - a następnie za pomocą menu Tools/Parameters (narzędzia/parametry) otworzyć okno konfiguracyjne kanałów. Flexnet może obsługiwać równolegle do 15 kanałów komunikacyjnych oraz kanał pętli wewnętrznej (ang. loop). Wywołanie Flexnet warto umieścić na pulpicie i ewentualnie w menu startowym Windows. W przypadku gdy program jest często używany można jego wywołanie umieścić w grupie Autostart menu startowego. Pomimo, że większość ilustracji dotyczy systemu Windows XP przebieg konfiguracji jest identyczny i dla innych wersji systemu.
W oknie FCC użytkownik ma do dyspozycji następujące punkty w menu Tools (narzędzia):
- Trace - podgląd odbieranych stacji; może służyć do sprawdzenia prawidłowości konfiguracji albo pracy sprzętu. Otwierane jest okno, w którym są wyświetlane odbierane pakiety. Użytkownik może zdefiniować w nim kryteria filtracji, decydujące o tym, które pakiety będą wyświetlane na ekranie.
menu narzędzia

- Parameters - konfiguracja sterowników i kanałów komunikacyjnych.
- AX.25 routes - wprowadzanie tras AX.25.
- AX.25 tree view - wyświetlenie hierarchii tras AX.25.
- IP routes - wprowadzanie tras IP, bez znaczenia przy pracy wyłącznie emisją Packet Radio.
- Close - zamknięcie okna Flexnet. Jądro programu - FCC - pozostaje w dalszym ciągu czynne co jest sygnalizowane za pomocą symbolu tęczy w pasku zadań, po prawej stronie w rejonie zegara. Symbol ten służy do ponownego otwarcia okna.
- Shutdown FlexNet - zakończenie pracy programu.
Menu Help (pomoc) powoduje jedynie wyświetlenie krótkiej informacji o programie.

konfiguracja kanałów

Na ilustracji powyżej widoczne jest okno konfiguracji kanałów otwierane za pomocą menu Tools/Parameters (narzędzia/parametry). Okno to jest początkowo puste, a w naszym przykładzie dla kanału 1 zainstalowano sterownik 6pack służący do współpracy z kontrolerem TNC wyposażonym w oprogramowanie 6pack (jest to ulepszona wersja trybu KISS). Oprogramowanie to jest omówione w dalszym ciągu instrukcji. Oczywiście dla każdego kanału logicznego można wybrać dowolny z zainstalowanych sterowników. Po naciśnięciu prawym klawiszem myszy na numer wybranego kanału pojawia sięmenu kontekstowe z napisem New driver (nowy sterownik), a po naciśnięciu lewym klawiszem myszy wspomnianego napisu otwierane jest pokazane obok okno dialogowe wyboru sterowników. Okno wyboru sterowników można też otworzyć naciskając dwukrotnie lewym lkawiszem myszy na numer kanału. W podanym przykładzie spis obejmuje tylko standardowe sterowniki zawarte w archiwum Flexnet. Oczywiście po skopiowaniu do katalogu Flexnet dodatkowych, wymienionych wcześniej sterowników są one uwzględnione w spisie. Sterowniki, ich zastosowanie i ewentualna konfiguracja są omówione w dalszym ciągu instrukcji.

parametry transmisji

    Wyboru sterownika w spisie dokonuje się również poprzez dwukrotne naciśnięcie go lewym klawiszem myszy. Po wybraniu sterownika otwierane jest kolejne okno, w którym wprowadzane są parametry konfiguracyjne sterownika - parametry łączności z komputerem i transmisji w kanale radiowym. Ich zestaw zależy od rodzaju i możliwości sprzętu. W pokazanym obok przykładzie konfiguracji sterownika 6pack są to: numer złącza, do którego podłączone jest urządzenie, szybkość transmisji danych pomiędzy komputerem i danym urządzeniem, a w przypadku 6pack dodatkowo liczba podłączonych kontrolerów TNC. Jak podano dalej w opisie sterownika pozwala on na podłączenie większej liczby kontrolerów w konfiguracji pierścieniowej. Dla urządzeń korzystających ze złącza drukarki wystarczy tylko podanie numeru złącza.
    W drugiej części pokazanego okna wprowadzane są parametry kanału radiowego: szybkość transmisji, o ile urządzenie pozwala na jej wybór, czas przełączania na nadawanie - txdelay i rodzaj pracy - tutaj pół- lub pełnodupleksowej.
    Naciśnięcie w oknie konfiguracji kanałów innego niż numer kanałlu pola powoduje otwarcie menu kontekstowego pozwalającego na zmianę parametrów sterownika lub usunięcie go Dotyczy to oczywiście tylko kanałów uprzednio skonfigurowanych.

2.1. Sterowniki sprzętowe Flexnet

    Jądro Flexnet32 udostępnia korzystającym z niego programom dostęp do szeregu urządzeń jak kontrolery TNC, modemy lub lokalne sieci LAN. W skład standardowego pakietu Flexnet wchodzą następujące sterowniki:
6pack - jest on sterownikiem współpracującym z kontrolerami TNC-2, TNC-3S i TNC-31S wyposażonymi w oprogramowanie 6pack. Jest ono udoskonaloną odmianą trybu KISS o bardziej precyzyjnie ustalonych zależnościach czasowych - dostosowanych do wymogów trybu DAMA. Dodatkowo pozwala ono na pierścieniowe podłączenie większej liczby kontrolerów TNC do wspólnego złącza COM komputera bez pośrednictwa dodatkowych układów. Przewód TxD komputera jest wówczas połączony z wejściem RxD pierwszego kontrolera, jego przewód TxD - z wejściem RxD drugiego, a przewód TxD ostatniego z nich - z wejściem RxD komputera. Jest to istotne raczej dla bardziej rozbudowanych stacji węzłowych lub skrzynek elektronicznych sieci AX.25 niż dla stacji indywidualnych.
    Plik służący do zaprogramowania pamięci EPROM w kontrolerze TNC-2 znajduje się w internecie w witrynie Flexnetu i na dyskach CD Świata Radio. Nosi on nazwę 6PACK.LZH. W zależności od potrzeb operatora stacji można go użyć do zaprogramowania wymiennej pamięci EPROM o pojemności 32 kB lub umieścić w pamięci o pojemności 64 kB zarówno oprogramowanie standardowe kontrolera jak i 6pack i przełączać je za pomocą najwyższego adresu pamięci. Należy tu zauważyć, że konstrukcje większości kontrolerów TNC-2, niezależnie od kraju ich produkcji są wzorowane na rozwiązaniu standardowym i dlatego oprogramowanie 6pack będzie pracowało prawidłowo w przeważającej liczbie przypadków. Różnice konstrukcyjne występuj głównie w przypadku kontrolerów wielofunkcyjnych i niektórych rozwiązań miniaturowych. W przypadkach wątpliwych warto jednak spróbować gdyż nie grozi to uszkodzeniem sprzętu a jedynie może się okazać, że program nie pracuje prawidłowo lub zawiesza się.
    Aplikacja 6pack dla kontrolerów TNC-3S i TNC-31S firmy Symek znajduje się w internecie pod adresem www.symek.com. Szybkość transmisji w kanale radiowym jest oczywiście zależna od wyposażenia kontrolera. Sterownik można wykorzystać zarówno dla transmisji z szybkością 1200 b/s jak i 9600 b/s.
kiss - sterownik kiss jest zasadniczo przeznaczony do komunikacji z komputerami, na których pracuje oprogramowanie korzystające z tego trybu (np. oprogramowanie węzłów albo skrzynek elektronicznych AX.25) i nie przewidziano w nim kożliwości przekazywania do podłączonego urządzenia takich parametrów sterujących transmisją (parametrów warstwy fizycznej) jak TXDELAY, PERSISTENCE, SLOT TIME i TXTAIL. Oznacza to, że przed wykorzystaniem sterownika do pracy z TNC w trybie kiss należy najpierw wywołać zwykły program terminalowy (może to być HyperTerminal) i za jego pomocą wprowadzić wartości powyższych parametrów oraz przełączyć kontroler w tryb kiss. Dopiero potem można wywołać FlexNet32 i inne współpracujące z nim programy. Naogół procedurę taką wystarczy przeprowadzić tylko raz, a później tylko w przypadku ewentualnych zmian ponieważ kontrolery TNC są przeważnie wyposażone w baterię podtrzymującą i dane wprowadzone do ich pamięci pozostają w niej po wyłączeniu urządzenia. Niestety kontrolery wbudowane do radiostacji TH-D7 i TM-D7000 powracają po wyłączeniu i ponownym włączeniu do stanu początkowego co wymaga powtarzania procedury za każdym razem po włączeniu radiostacji.
axip - jest sterownikiem sieciowym dla lokalnych sieci Ethernet.
ipx - jest sterownikiem sieciowym dla lokalnych sieci Novell. Przeważnie znajdują one zastosowanie w bardziej rozbudowanych stacjach sieci Packet Radio.
pr430 - jest przeznaczony do współpracy z kontrolerem TNC wbudowanym do radiostacji PR-430 skonstruowanej specjalnie do łączności z przepływnością 9600 b/s. Radiostacja ta jest dostępna na rynku niemieckim.

2.2. Sterowniki dodatkowe

Niezależnie od przedstawionych powyżej standardowych sterowników w witrynie Flexnetu są dostępne sterowniki:
par96 - dla modemu BayCom PICPAR96 podłączanego do złącza LPT komputera i przeznaczonego do transmisji z przepływnością 9600 b/s.
epp - dla modemu EPPFLEX pracującego również na złączu drukarki z przepływnością 9600 b/s.
yamser16 - dla modemu YAM.
Z witryny www.baycom.org można też pobrać sterownik dla modemu podłączanego do złącza USB. Sterownik ten pracuje pod systemami Windows 98/ME/2000.

2.3. Sterownik dla modemu dźwiękowego

Sterownik dla modemu dźwiękowego (noszący nazwę soundmodem) nie należ również do pakietu FlexNet32 i trzeba się w niego zaopatrzyć w witrynach Flexnetu, Baycomu lub w sieci Packet Radio. Autorem sterownika jest Tom Sailer HB9JNX. Archiwum soundmodem-flex.zip należy rozpakować do katalogu zawierającego FlexNet32 i skonfigurować za pomocą programu soundmodemconfig.exe przed wykorzystaniem przez Flexnet. Po wywołaniu programu konfigurującego otwierane jest okno służące (poprzez menu File/New/Configuration - plik/nowy/konfiguracja do wyboru trybu pracy sterownika, sterowników systemu dźwiękowego komputera i złącza COM stosowanego do kluczowania radiostacji.

konfiguracja kanału 1200 b/s

Następnym krokiem jest założenie za pomocą menu File/New/Channel (plik/nowy/kanał) kanałlu komunikacyjnego i wybranie w oknie kanału rodzaju modulacji i szybkości transmisji. Dla Szybkości transmisji 1200 b/s wybierana jest modulacja afsk, a w oknie pojawia się dodatkowo możliwość wprowadzenia częstotliwości tonów akustycznych, przy czym proponowane są odrazu standardowe częstotliwości 1200 i 2200 Hz, których nie potrzeba zmieniać. Dla szybkości transmisji 9600 b/s stosowana jest modulacja fsk i nie potrzeba tutaj podawać dodatkowych częstotliwości jak to widać na następnej ilustracji.

konfiguracja kanału 9600 b/s

W trakcie zakładania nowego kanału użytkownik może też dobrać długość opóźnienia txdelay. Menu Diagnostics (diagnoza) służy do sprawdzenia prawidłowości pracy modemu. W przypadku wyświetlenia przez program diagnostyczny meldunku błędu warto sprawdzić czy podsystem dźwiękowy nie jest zajętys przez jakiś inny program oraz czy w katalogu Windows znajduje się plik dsound.dll. Jest on częścią składową DirectX i może być w miarę potrzeby pobrany z witryny Microsoftu www.microsoft.com albo zainstalowany z któregoś z dysków dodawanych do czasopism komputerowych. Warto też sprawdzić w mikserze Windows czy używane kanały są włączone i skorygować poziom wysterowania bądź sygnału wyjściowego.
Oprócz wersji dla Windows HB9JNX opracował również wersję sterownika dla systemu Linux.