3. Konfiguracja

  Po zainstalowaniu programu konieczne jest jego skonfigurowanie. Zalecane jest też zainstalowanie ostatnich uzupełnień systemu operacyjnego, dostępnych m.in. w witrynie firmy Microsoft, i najnowszych sterowników płytki dŸwiękowej.

    Przed rozpoczęciem nasłuchów i łącznoœci konieczne jest połączenie komputera z radiostacją i wybór sposobu kluczowania nadajnika.
MixW32 oferuje następujące możliwoœci:
1. Włączanie nadajnika za pomocą sygnałów DTR lub RTS na wybranym złączu szeregowym (COM) komputera. To samo złącze może też służyć do sterowania radiostacją (CAT).
2. Przełączanie nadawanie-odbiór za pomocą rozkazów sterujących podawanych przez złącze szeregowe, bez użycia kontaktu PTT.
3. Automatyczne przełączanie za pomocą VOX-u. Jest to metoda najprostsza i nie wymagająca dodatkowych połączeń i układów pomocniczych.
4. Ręczne włączanie nadajnika.
Należy odłączyć mikrofon od radiostacji dla uniknięcia transmisji dŸwięków z otoczenia, które zakłócały by niepotrzebnie sygnał pochodzący z komputera. W przypadku korzystania z VOX-u należy wyłączyć sygnały dŸwiękowe systemu i innych pracujących równolegle programów aby nie były one niepotrzebnie nadawane. Nadajnik powinien być wyłączony lub odłączony od komputera w czasie gdy operator nie pracuje w eterze aby uniknąć nadawania sygnałów dŸwiękowych innych programów.
    Wiele nowszych typów radiostacji jest wyposażonych w gniazda danych pozwalające na bezpoœrednie podłączenie ich do komputera (konieczne jest jednak ustawienie właœciwych poziomów sygnału w mikserze komputera). Są one też przeważnie wyposażone w złącza zdalnego sterowania (CAT) i sprzedawane odrazu z odpowiednimi kablami.

    Do połączenia komputera z radiostacją należy użyć przewodów ekranowanych. Gniazdo słuchawkowe lub głoœnikowe odbiornika należy połączyć z wejœciem linii lub mikrofonowym płytki dŸwiękowej. Wyjœcie linii lub głoœnikowe komputera powinno być połączone z gniazdem mikrofonowym radiostacji. Amplituda syganłu wyjœciowego z komputera wynosi ok. 1 V co wymaga przeważnie zastosowania tłumika oporowego (1 : 100) na wejœciu mikrofonowym nadajnika (należy upewnić się czy potencjometr czułoœci wejœcia mikrofonowego pozwala na odpowiednie stłumienie syganłu wejœciowego). Wyprowadzenia przewodów w gnieŸdzie mikrofonowym podane są w instrukcji sprzętu. Można je także znaleŸć w Internecie np. pod adresem freeweb.pdq.net/medcalf/ztx/wire/. Gniazda m.cz. płytki dŸwiękowej są gniazdami stereofonicznymi. Wybór kanału lewego lub prawego jest dowolny, korzystne jest jednak wybranie kanału, z którego korzystają inne stosowane programy. W mikserze płytki dŸwiękowej należy włączyć używane kanały i ustawić czułoœć wejœcia tak aby było ono w pełni wysterowane ale nie przesterowane (za pomocą regulatora nagrania).
Schemat połączeń przedstawiono poniżej.



    W celu wywołania miksera Windows należy dwukrotnie nacisnąć na jego symbol w pasku zadań Windows (znajduje się on w pobliżu zegara).

    W otwartym oknie miksera należy nacisnąć przycisk "Opcje", a następnie "Właœciwoœci" i w oknie właœciwiœci przycisk "Nagranie" i włączyć (zaznaczyć) używany kanał (mikrofonowy lub linii). Po naciœnięciu przycisku "OK" otwierane jest okno miksera nagrania.



    Ustawienie właœciwego poziomu nagrania wymaga wywołania MixW i takiego umieszczenia okien MixW i miksera aby były razem widoczne.



    Po dostrojeniu odbiornika do podzakresu cyfrowego oraz wybraniu na wskaŸniku wodospadowym silnego i dobrze odbieralnego sygnału (należy nacisnąć wybrany sygnał w oknie wskaŸnika za pomocą myszy) należy znaleŸć takie położenie potencjometru (używanego kanału) aby sygnały tła były wyœwietlane na wskaŸniku w kolorze ciemno- lub jasnoniebieskim a silniejsze sygnały użyteczne - w kolorze żółtym lub pomarańczowym. Nie należy dopuœcić do przesterowania wejœcia ponieważ spowoduje to nie tylko pogorszenie się jakoœci sygnału i utrudnienie odbioru ale także błędne wskazania miernika zawartoœci harmonicznych (IMD). W niektórych przypadkach (zwłaszcza jeżeli korzysta się z wejœcia mikrofonowego) może okazać się konieczne włączenie tłumika oporowego. W przypadku braku wskazań na wskaŸniku wodospadowym należy upewnić się czy potencjometr danego kanału nie znajduje się w położeniu dolnym oraz czy kanał ten jest wogóle włączony. Należy też sprawdzić prawidłowoœć połączeń komputera z odbiornikiem. Przyczyną braku wskazań może okazać się też silne przesterowanie wejœcia.

    Po znalazieniu właœciwego ustawienia potencjometru warto przeœledzić kilka łącznoœci i w razie potrzeby jeszcze skorygować jego położenie.

    W torze nadawczym oprócz tłumika można włączyć transformator separujący ew. zastosować transformator separujący o odpowiedniej przekładni.

Jeden z przykładów połączenia komputera z radiostacją przedstawiono na schemacie poniżej.



    Przed rozpoczęciem regularnych łącznoœci należy ustawić poziom sygnału modulującego tak, aby nie powodował on przesterowania nadajnika i zakłóceń w sąsiednich kanałach. Zniekształcenia nieliniowe sygnału mogą utrudnić jego zdekodowanie przez korespondentów.W tym celu należy ponownie wywołać mikser (naciskając dwukrotnie na jego symbol w pasku zadań).



    W nadajniku należy ustawić pokrętło wzmocnienia mikrofonu w pozycji nieco powyżej minimum i (w zależnoœci od rodzaju urządzenia) włączyć wskaŸnik automatycznej regulacji mocy (ALC). Próg zadziałania VOX-u należy ustawić na poziomie stosowanym do innych rodzajów emisji, a stałą czasu przedłużyć do maksimum, dla uniknięcia przypadkowych wyłączeń nadajnika. Uwagi te są istotne tylko w przypadku korzystania z VOX-u. Po przeprowadzeniu opisanej dalej konfiguracji (wprowadzeniu danych osobistych) należy umieœcić na ekranie okna MixW i miksera tak aby były widoczne obok siebie. W oknie miksera należy przesunąć potencjometr siły głosu do minimum, a potencjometr odtwarzania do pozycji nieco powyżej minimum. Zaleca się wyłączenie na czas regulacji kanału odbiorczego zwłaszcza w przypadku korzystania z VOX-u.
    W MixW należy wybrać dowolny rodzaj emisji i przejœć na nadawanie naciskając przycisk TX (w celu zakończenia nadawania należy póŸniej nacisnąć przycisk RX). Alternatywnie można włączać i wyłączać nadajnik za pomocą klawisza Pause/Break na klawiaturze.



    Po przejœciu na nadawanie należy powoli zwiększać poziom sygnału modulującego za pomocą potencjometru siły głosu. W przypadku nie zadziałania VOX-u po dojœciu do œrodkowego położenia należy powiększyć wzmocnienie toru za pomocą potencjometru mikrofonu w nadajniku i powtórzyć próbę. Poziom sygnału modulującego należy dobrać (obserwując wskaŸnik ALC) tak, aby nadajnik nie był przesterowany tzn. aby automatyka jeszcze nie zadziałała lub zadziałała w stopniu minimalnym. W przypadku gdy regulacja nie daje zadowalających wyników konieczne jest dodanie dzielnika napięcia (lub dopasowanie stopnia podziału) i powtórzenie procedury. Zamiast wejœcia mikrofonowego można użyć wejœcia danych, jeżeli radiostacja jest w nie wyposażona. Na zakończenie należy zanotować położenie elementów regulacyjnych.



    Zaleca się podłączenie nadajnika do anteny sztucznej w trakcie opisanej procedury aby nie powodować zbędnych zakłóceń. Przed podłączeniem nadajnika do anteny można jeszcze wypróbować działanie innych elementów programu związanych z nadawaniem.

3.1.1. Przełącznik N/O
    Podobnie jak wiele innych programów korzystających z płytki dŸwiękowej jako modemu również i MixW pozwala na kluczowanie nadajnika za pomocą sygnałów DTR i RTS z wybranego w konfiguracji złącza szeregowego. Schemat tranzystorowego stopnia wykonawczego przedstawiono poniżej.




3.2. Konfiguracja programu
    Dane odnoszące się do stacji i jej operatora wprowadza się w menu "Configure|Personal Data" ("Konfiguracja|Dane osobiste").



    Otwierane jest wówczas widoczne obok okno dialogowe.
    Należy w nim wprowadzić następujące dane. Znak wywoławczy, który musi być zapisany dużymi literami. Jest to pole obowiązkowe bez którego wypełnienia nie można uruchomić transmisji. Długoœć geograficzna zachodnia ma znak ujemny. W oknie można w razie potrzeby uruchomić nadawanie telegrafią identyfikacji stacji (przez zaznaczenie w polu CWID) i podać jej tekst. Tekst ten może być wywołany w makrorozkazach przez umieszczenie w nich metasymbolu <CWID>. Operatorzy korzystający z VOX-u lub włączający nadajnik ręcznie mogą zasadniczo ograniczyć się tylko do wprowadzenia znaku wywoławczego, chociaż zalecane jest podanie pozostałych danych stacji. Są one wykorzystywane przez wiele funkcji ułatwiających pracę operatora. Operatorzy kluczujący nadajnik za pomocą sygnałów na złączu szeregowym lub rozkazów CAT muszą dodatkowo podać sposób kluczowania i jego parametry. W tym celu należy posłużyć się menu "Configure|TRCVR CAT/PTT" ("Konfiguracja|CAT/PTT radiostacji"). Otwierane jest następujące okno dialogowe:



    W oknie tym należy wprowadzić konfigurację CAT tzn. W pierwszym rzędzie wybrać z listy model posiadanej radiostacji lub najbardziej do niego zbliżony (dla sprzętu firmy Kenwood takim uniwersalnym modelem jest np. TS-850). Następnie, jak również w przypadku kluczowania za pomocą sygnałów sterujących na złączu szeregowym należy nacisnąć przycisk "Details" ("Szczegóły") i podać parametry złącza:



    Szybkoœć transmisji, długoœć słowa, bit parzystoœci i liczba bitów stopu są konieczne dla komunikacji z radiostacją (CAT) i muszą być zgodne z podanymi w jej instrukcji. Pole "hardware flow control" pozwala na włączenie sprzętowej synchronizacji transmisji o ile pozwala na to stosowana radiostacja. Operatorzy korzystający z sygnałów DTR lub RTS muszą jedynie wybrać stosowane złącze szeregowe i logikę sygnału (poziom wysoki lub niski przy nadawaniu). Alternatywy "always on" ("zawsze aktywny") i "always off" ("zawsze wyłączony") pozwalają na wybór stałego poziomu logicznego w trakcie korzystania ze sterowania CAT, jeżeli jest to z jakichœ względów korzystne. Sygnał RTS jest dostępny na nóżce 4 wtyku 25-nóżkowego lub na nóżce 7 wtyku 9-nóżkowego, natomiast sygnał DTR odpowiednio na nóżkach 20 lub 4.
    Wprowadzone parametry należy potwierdzić naciskając przyciski OK w tym i w nadrzędnym oknie.

    Menu "View | Spectrum | RF" ("Widok | widmo | w.cz.") pozwala na podanie stosowanej wstęgo bocznej. Jest to zależne od rodzaju emisji i istotne również dla prawidłowego wyœwietlania widma. Menu zawiera pozycje RF USB, RF LSB, Auto lub Sound ("dŸwięk"). Emisje QPSK31, MFSK16, RTTY, AMTOR, system Hella, THROB i FAX wymagają zgodnoœci wstęg bocznych u korespondentów. Pole "Inversion" ("odwrotne przyporządkowanie") pozwala na odwrócenie położenia tonów (np. mark i space) w stosunku do położenia standardowego dla dostosowania się do korespondenta. Przykład: w emisji RTTY stosowana jest standardowo wstęga dolna - LSB, a poziomowi logicznemu mark odpowiada częstotliwoœć wyższa. Korzystając z TNC należy więc wybrać RF i LSB. Wybranie pozycji RF i USB oznacza, że ton mark odpowiada częstotliwoœci niższej. MixW dobiera więc położenie tonów w zależnoœci od podanej wstęgi. Ich odwrócenie jest konieczne tylko w wyjątkowych przypadkach - niezależnie od stosowanej wstęgi. Korzystanie ze sterowania CAT umożliwia automatyczne dostosowanie wstęgi i wyœwietlanego widma częstotliwoœci - należy w tym celu wybrać punkt "View | Spectrum | Auto" ("Widok | widmo | automatycznie"):



    Częstotliwoœć pracy można wprowadzić ręcznie posługując się kombinacją ALT-F.
    Punkt "View | Spectrum | Sound" ("Widok | widmo | dŸwięk") pozwala na wyœwietlanie widma sygnału akustycznego niezależnie od jego położenia w zakresie w.cz. Widmo sygnału akustycznego można wywołać także w trybach RF USB, RF LSB i Auto przez umieszczenie wskaŸnika myszy powyżej okna widma tak przyjął on postać ręki i naciœnięcie lewego klawisza myszy.

    Konfiguracja i dostosowanie makrorozkazów do potrzeb operatora stacji omówiono w oddzielnym paragrafie.

    Wyboru czcionek używanych w oknach nadawczym i odbiorczym dokonuje się za pomocą menu "Configure | Font" ("Konfiguracja|Czcionka"). Otwierane jest okno dialogowe.

    Menu "Configure | Text Colors" ("Konfiguracja|Kolory tekstu") powoduje otwarcie następującego okna dialogowego:



    Operator może przypisać w nim kolory ułatwiające wyróżnienie w tekœcie najważniejszych elementów jak znaków wywoławczych, znaków nowych stacji, nowych stacji DX-owych, multiplikatorów w zawodach, tła okien nadawczego i odbiorczego itd.

    Menu "Configure | Rotor" ("Konfiguracja|Rotor") powoduje otwarcie okna dialogowego, w którym operator może wybrać model posiadanego rotora antenowego.



    Kolejnym krokiem jest konfiguracja złącza służącego do sterowania rotorem. Punkt "Settings" ("Konfiguracja") otwiera następujące okno dialogowe:



    Podane w nim parametry muszą odpowiadać podanym w instrukcji rotora. Po ich potwierdzeniu za pomocą przycisku OK otwierane jest okienko, w którym należy podać kierunek (azymut) anteny. Następnych zmian kierunku dokonuje się za pomocą menu "Configure | Rotor | Turn to..." ("Konfiguracja | Rotor | Obróć w kierunku..."). Punkt "Turn!" powoduje obrócenie anteny w kierunku stacji, której znak jest zawarty w metasymbolu <call>.
    W oknie widma można umieœcić do 5 znaczników częstotliwoœci widocznych w postaci cienkich czerwonych linii:



    Okno dialogowe konfiguracji płytki dŸwiękowej otwierane jest za pomocą menu "Mode | Soundcard settings" ("Tryb | Konfiguracja płytki dŸwiękowej"). W przypadku zainstalowania większej liczby płytek należy wybrać tą, która jest przeznaczona do wykorzystania przez MixW. Oprócz tego w oknie konfiguracji można podać częstotliwoœć próbkowania (pole "sample rate"), wielkoœć bufora dŸwiękowego (pole "sound history"), szybkoœć wyœwietlania widma (pole "spectrum speed") i wybrać filtr cyfrowy (pole "DSP filter").

    Częstotliwoœć próbkowania może leżeć w granicach 7000 Hz do 12000 Hz. Zalecane jest korzystanie z wartoœci domyœlnej 11025 Hz z ew. uwzględnieniem odchyłek spowodowanych niedokładnoœcią częstotliwoœci kwarcu.

    W polu "Sound history" podawana jest w sekundach długoœć zapamiętanego dotychczasowego przebiegu dŸwięku. Zapamiętany sygnał może być odtwarzany (w przyspieszonym tempie) przez MixW po naciœnięciu klawisza "duże litery" i zaznaczeniu sygnału za pomocą myszy.

    Zwiększenie szybkoœci odœwieżania widma ułatwia wprawdzie strojenie ale wymaga też większej mocy przeliczeniowej komputera.

    MixW pozwala na dodanie jednego z trzech rodzajów filtrów: przepustowego, zaporowego (ang. notch) i antyszumowego (ang. anti-noise). W konfiguracji początkowej są one wyłączone.

    Zastępując starszą wersję MixW lub Digipan przez wersję 2.0 należy skopiować plik zawierający kod rejestracyjny do katalogu MixW (o ile poprzednia wersja została zarejestrowana), pamiętać o wpisaniu własnego znaku wywoławczego w konfiguracji, a przed wymianą wersji zapisać dziennik stacji w pliku o formacie ADIF i wczytać go do nowej wersji.

3.3. Makrorozkazy
    Makrorozkazy pozwalają na zautomatyzowanie wielu funkcji programu i sterowania radiostacją. Oprócz rozkazów mogą one w miarę potrzeby zawierać także teksty. Pozwalają one więc i na zmniejszenie wysiłku oraz uproszczenie prowadzenia łącznoœci. Polecenia zawarte w makrorozkazach muszą być pisane dużymi literami, natomiast teksty mogą być pisane dowolnie. Małe litery zawarte w tekstach są automatycznie zamieniane na duże w trakcie transmisji RTTY i AMTOR.
    Makrorozkazy są podzielone na grupy odpowiednio dla każdego rodzaju emisji. Dzięki temu, że mogą być one zapisywane w plikach użytkownik może przygtować różne zestawy zależnie od potrzeb - np. do pracy w zawodach albo do dłuższych pogawędek. Do modyfikacji, zapisu i wyboru zestawu służy okno konfiguracji makrorozkazów ("Macro Configuration"). Przygotowanie makrorozkazów do pracy w zawodach poruszono w rozdziale poœwięconym zawodom.
    W celu wyboru i modyfikacji makrorozkazów można nacisnąć przycisk "Macro" za pomocą prawego klawisza myszy albo wybrać jeden z następujących punktów menu: "Configure | Default Macros" ("Konfiguracja | Domyœlne makrorozkazy") lub "Configure | Macros for the mode..." ("Konfiguracja | Makrorozkazy dla emisji...").
    Domyœlny zestaw makrorozkazów jest zawarty w pliku "MixMacros.mc" znajdującym się w katalogu Windows. Zestaw obejmuje makrorozkazy o charakterze ogólnym, które mogą być stosowame we wszystkich rodzajach emisji. Menu "Configure | Default macros" pozwala na podanie innego domyœlnego pliku makrorozkazów, uzupełnienie i modyfikację zawartoœci plików oraz modyfikację i zapis makrorozkazów. Naciœnięcie przycisku makrorozkazu w pasku narzędziowym za pomocą prawego klawisza myszy pozwala na modyfikację przynależnego makrorozkazu bez koniecznoœci poszukiwania go w liœcie. Każdemu z makrorozkazów przypisana jest nazwa ułatwiająca jego identyfikację. Jest ona wyœwietlana na przycisku służącym do jego wywołania. Zawartoœć makrorozkazu jest umieszczana w oknie nadawczym po naciœnięciu przycisku. Zestaw makrorozkazów można wybrać na stałę w sposób omówiony powyżej albo na bieżąco w trakcie pracy za pomocą polecenia <MACRO:nazwa_pliku> zawartego w odpowiednim makrorozkazie. W najprostszym przypadku makrorozkaz może zawierać tylko to polecenie.
    Plik MixMacros.mc zawiera makrorozkazy z tekstami angielskimi np.:
Macro: F5

Label: Name

Text: My name is Eugene.

    Jedną z pierwszych czynnoœci konfiguracyjnych może być dostosowanie tekstów do ojczystego języka operatora lub założenie drugiego pliku w języku ojczystym (np. MixMacrosPl.mc) dla potrzeb łącznoœci lokalnych i pozostawienie pliku domyœlnego dla łącznoœci międzynarodowych. Do wywołanie pliku polskiego można użyć dowolnego nie zajętego klawisza funkcyjnego lub jego kombinacji z innymi klawiszami. W poniższym przykładzie do tego celu użyto kombinacji CTRL-SHIFT-F1.
W pliku angielskojęzycznym należy dodać makrorozkaz:
Macro: Ctrl-Shift-F1

Label: Polish

Text: <MACROS:MixMacrosPl.mc>

a w pliku polskim:
Macro: Ctrl-Shift-F1

Label: English

Text: <MACROS:MixMacros.mc>

    Naciœnięcie kombinacji CTRL-SHIFT-F1 powoduje zmianę wersji językowej makrorozkazów na przeciwną. Oprócz tego użytkownik może założyć dodatkowe pliki zawierające zestawy makrorozkazów przeznaczonych dla poszczególnych rodzajów emisji czy do pracy w zawodach (zestawów lokalnych). Zestawy te mogą być szczególnie przydatne w przypadku korzystania z kontrolera TNC do jego przełączania w odpowiednie tryby pracy. Makrorozkazy związane z poszczególnymi emisjami mogą zawierać różne wywołania przykładowo RYRYRY pożyteczne w emisji RTTY ale nieprzydatne w innych. Wybór zestawów dla poszczególnych emisji i trybów pracy (np. zawodów) jest dokonywany automatycznie.
    Założenia i modyfikacji makrorozkazów dla poszczególnych emisji dokonuje się za pomocą menu "Configure | Macros for this mode... " ("Konfiguracja | Makrorozkazy dla danej emisji ..."). Użytkownik musi następnie podać nazwę pliku rozkazowego (np. BPSK.mc dla BPSK31 itp.). Polecenie "Merge Macros" ("Połącz makrorozkazy") z menu kontekstowego "Configure" ("Konfiguruj") służy do ustalenia sposobu połączenia makrorozkazów ogólnych (domyœlnych) z lokalnymi. Zaznaczenie tego punktu powoduje połączenie obu kategorii makrorozkazów natomiast pozostawienie bez zaznaczenia udostępnia jedynie zestawy dla danej emisji, zawodów i ew. sterowania kontrolerem TNC. Domyœlnie oba zestawy są ze sobą połączone. Naciœnięcie klawisza wywołującego makrorozkaz powoduje uruchomienie makrorozkazu ze zbioru lokalnego a jedynie w przypadku gdy w zbiorze lokalnym brak jest makrorozkazu przypisanego temu klawiszowi uruchamiany jest makrorozkaz z zestawu domyœlnego. Połączenie obu zestawów okazuje się praktyczne jeżeli użytkownik pragnie dodać tylko kilka makrorozkazów do zestawu lokalnego. Przykładowo jeżeli w zestawie domyœlnym klawiszowi F2 przypisano następujący makrorozkaz:
<TX>

CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL>

użytkownik może dla emisji RTTY zastąpić go przez:
<TX>

RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY

CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL>

    Niektóre z makrorozkazów mogą być używane dla większej liczby emisji, przykładowo wywołania dla emisji BPSK31, QPSK31 i FSK31. Wywołanie RTTY może być natomiast używane również w emisji AMTOR, a wywołania foniczne dla fonii AM, SSB i FM.
    Każdy z makrorozkazów może być modyfikowany również po naciœnięciu prawym klawiszem myszy przycisku ekranowego służącego do jego wywołania. Otwierane jest wówczas okno edytora. Po zakończeniu modyfikacji użytkownik może zdecydować, do której grupy przypisać dany makrorozkaz wybierając pozycje "For this mode" ("dla danej emisji") lub "Default for all modes" ("Domyœlnie dla wszystkich").
    Przykładowo jeœli użytkownik pragnie dodać wywołanie RTYY zawierające ciąg RYRYRY, jak w powyższym przykładzie, powinien on:
1. Wybrać emisję RTYY (w menu "Mode" - "Emisje").
2. Wywołać punkt "Configure | Macros for this mode" ("Konfiguracja | makrorozkazy dla danej emisji") z menu i podać nazwę pliku np. RTTY.mc. Nowy plik jest zakładany przez program po naciœnięciu przycisku "Edit" ("Edycja") i upewnieniu się czy użytkownik rzeczywiœcie tego chce. Po dodaniu makrorozkazu należy zakończyć akcję przez naciœnięcie przycisku OK.
3. W przypadku gdy pozycja "Merge Macros" nie jest w przyciski w pasku narzędziowym makrorozkazów są niepodpisane, natomiast w przypadku zaznaczenia ww pozycji widoczne jest przyporządkowanie makrorozkazów ogólnych.
4. Po zazanaczeniu prawym klawiszem myszy przycisku F2 (jak w powyższym przykładzie) należy w oknie edytora wybrać, że makrorozkaz ma należeć do grupy lokalnej ("For this mode") i dodać ciąg RYRYRY. Zakończeniem jest jak zwykle naciœnięcie przycisku OK.
    Dodany makrorozkaz jest dostępny jedynie dla emisji RTTY, a w pozostałych klawisz F2 uruchamia makrorozkaz domyœlny.
    W celu skasowania lokalnego makrorozkazu należy otworzyć okno edytora dla klawisza, do którego jest on przypisany (przykładowo F2), po uprzednim wybraniu właœciwej emisji, skasować treœć za pomocą przycisku "Clear" ("Kasuj") i potwierdzić za pomocą przycisku OK.
    Makrorozkazy TNC zawarte w osobny pliku założonym przy użyciu menu "Mode | TNC modes settings" ("Emisja | Konfiguracja TNC") są traktowane jak makrorozkazy lokalne i tak samo mogą być łączone z domyœlnymi.
    Używanie makrorozkazów sterujących kontrolerem TNC wymaga aby kontroler pracował w trybie terminalowym, a nie w trybie podporządkowanym.
Stan kontrolera (nadawanie/odbiór, tryb pracy, parametry złącza szeregowego) jest ustalany przez makrorozkazy.
    Przeważnie opłaca się założenie różnych zestawów rozkazów dla kontrolera w zależnoœci od rodzaju emisji, a każdy z nich powinien zawierać rozkazy sterujące niezbędnymi do tego celu funkcjami. Pierwszą z nich jest inicjalizacja kontrolera i przełączenie go w pożądany tryb pracy. Na zakończenie powinna być wywołana funkcja kasująca poprzednią inicjalizację i przełączająca kontroler na tryb terminalowy. Rozkazy przeznaczone do tego celu mogą nosić przykładowo nazwy "OnStartMode" i "OnEndMode". Poniżej przytoczono przykłady makrorozkazów dla pracy emisją PACTOR przy użyciu kontrolera KAM+:

Macro: OnStartMode

Label: Start (nazwa dowolna)

Text: <HIDETEXT><AUDIOFQ:2200>

<SHIFT:200> <CTRL-C>X

PACTOR

<SHOWTEXT>

Macro: OnEndMode

Label: End (nazwa dowolna)

Text:

<HIDETEXT><CTRL-C>X

<SHOWTEXT>

    Pierwszy z nich definiuje częstotliwoœć œrodkową i dewiację decydujące o położeniu znacznika w oknie widma, następnie nadaje do kontrolera znaki CTRL-C i X dla przełączenia go na tryb rozkazowy, po czym za pomocą polecenia PACTOR powoduje włączenie emisji PACTOR. Drugi z makrorozkazów powoduje przełączenie kontrolera na tryb rozkazowy. Są one wykonywane w czasie zmiany emisji.
    Następnym krokiem jest modyfikacja makrorozkazów TX i RX. Dla emisji PACTOR mogą one wyglądać jak następuje:

Macro: TX

Label: tx (nazwa dowolna)

Text: <HIDETEXT><CTRL-C>T<SHOWTEXT>

Macro: RX

Label: rx (nazwa dowolna)

Text: <HIDETEXT><CTRL-C>E<SHOWTEXT>

    Pierwszy z makrorozkazów nadaje do kontrolera znaki CTRL-C (dla przełączenia na tryb interpretacji rozkazów) i T - dla przejœcia na nadawanie, a drugi - znaki CTRL-C i R dla przejœcia na odbiór. Makrorozkazy te mogą być wywoływane przez dowolne inne np. podające wywołanie ogólne: "<TX>CQ CQ CQ...<RX>". Naciœnięcie klawisza F2 powoduje więc nadanie przez kontroler tekstu "CQ CQ CQ ..." i powrót do odbioru. W podobny sposób należy zdefiniować makrorozkazy powodujące nawiązanie i przerwanie połączenia (connect, disconnect).

    Zestaw makrorozkazów do pracy w zawodach jest zakładany lub modyfikowany przy użyciu menu "View | Contest mode | Settings" ("Widok | Zawody | konfiguracja"). Podobnie jak w poprzednich przypadkach należy najpierw podać nazwę pliku, który ma zawierać zestaw i ew. połączyć go z zestawem ogólnym. Po połączeniu dostępne są trzy zestawy równoczeœnie: zestaw domyœlny, zestaw dla wybranej emisji (tzw. lokalny) i zestaw do pracy w zawodach. Ten ostatni oczywiœcie tylko w trybie zawodów.

    Makrorozkazy mogą być przypisane nie tylko do klawiszy funkcyjnych pokazanych w pasku narzędziowym ale i do innych, dostępnych jedynie poprzez pełny spis makrorozkazów. Dodatkowymi klawiszami są "Ins" i szare (boczne) klawisze operacji matematycznych: dodawania, odejmowania, mnożenia i dzielenia (noszące nazwy Gray+, Gray-, Gray* i Gray/). W nazwach rozróżniane są duże i małe litery.

    Makrorozkazy "OnStartMode" i "OnEndMode" są wykonywane odpowiednio po wybraniu nowego rodzaju emisji lub na zakończenie pracy daną emisją. Oprócz funkcji wymienionych w przykładzie sterowania kontrolerem TNC mogą one włączać i wyłączać filtry albo sterować radiostacją. Makrorozkazy mogą być wywoływane z poziomu innych makrorozkazów jak to przedstawiono w przykładzie użycia makrorozkazów <TX> i <RX> dla kontrolera TNC. Innym przykładem może być makrorozkaz <TX> przypisany do klawisza F2:
<>

CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL>

Może on być wywoływany w dowolnych innych makrorozkazach i funkcjach j.np. AutoCQ. Makrorozkazy nie mogą wywoływać się rekursywnie (tzn. wywoływać same siebie).

Przykład:

Macro: POWER

Label: (nazwa dowolna, nigdzie nie wyœwietlana ponieważ brak przypisania do klawisza).

Text: 40

Makrorozkaz ten może być wywołany z poziomu innego, tutaj przypisanego do klawisza F6:
Macro: F6

Label: Brag

Text: <CR>The power is <POWER> <POWER> watts.<CR>

W miejsce symbolu <POWER> wstawiany jest tekst podany w tym makrorozkazie (40).
W celu zmiany podawanej mocy w trakcie pracy można wykorzystać następujący makrorozkaz przypisany do dowolnej, niewykorzystanej kombinacji klawiszy (tutaj Ctrl-Shift-F2):

Macro: Ctrl-Shift-F2

Label: myPWR

Text: <EDITMACRO:POWER>

Naciœnięcie wybranej kombinacji powoduje otwarcie okna dialogowego, w którym można podać aktualną moc stacji np. na 20 W. Wywołanie makrorozkazu F6 spowoduje nadanie informacji, że moc stacji wynosi 20 W.

    W pasku narzędziowym makrorozkazów widoczne są przyciski funkcyjne F1 - F12 służące do wywołania ich pierwszej grupy. Pozostałe grupy są wywoływane w kombinacjach klawiszy funkcyjnych z klawiszami CTRL, SHIFT (duże litery) lub obydwoma. Podpisy na przyciskach zmieniają się odpowiednio po naciœnięciu wymienionych klawiszy.



    Naciœnięcie jednego z klawiszy funkcyjnych powoduje wykonanie przypisanego mu makrorozkazu. Natomiast naciœnięcie przycisku ekranowego za pomocą prawego klawisza myszy otwier pokazane poniżej okno dialogowe służące do modyfikacji makrorozkazu, jak to przedstawiono powyżej:



    Modyfikacja makrozokazów wywołzwanych za pomocą kombinacji z klawiszami CTRL, SHIFT lub obydwoma wymaga naciœnięcia odpowiedniego dodatkowego klawisza i dopiero naciœnięcia prawego klawisza myszy.

    W przedstawionym powyżej oknie edytora operator nie może zmienić przyporządkowania klawisza wywołującego. Zmiana lub przyporządkowanie klawisza do nowego makrorozkazu jest natomiast możliwe w oknie otwieranym za pomocą menu "Configure | Edit default macros" ("Konfiguruj | Edycja makrorozkazów domyœlnych"):



    Podwójne naciœnięcie dowolnej z linii spisu zawartych w tym oknie powoduje otwarcie okna edytora. Spis może być też zapisany w pliku do póŸniejszego użycia.


3.3.1. Rozkazy i symbole
    Makrorozkazy mogą zawierać następujące polecenia oraz symbole, które są w trakcie wykonywania zastępowane przez przypisane im teksty lub wartoœci:

<MYCALL> - podany w konfiguracji znak operatora

<MYNAME> - podane w konfiguracji imię operatora

<MYQTH> - podane w konfiguracji QTH stacji

<CALL> - znak korespondenta (zgodny z umieszczonym w dzienniku)
<NAME> - imię korespondenta
<QTH> - QTH korespondenta
<RSTR> - odebrany raport RST
<RSTS> - nadany raport RST
<NRS> - zmiana kierunku relacji
<NRR> - odebrana zmiana kierunku relacji

---

<MODE:emisja> - wybór nowego rodzaju emisji np. <MODE RTTY> powoduje przejœcie na RTTY
<MODEADD:emisja> - przejœcie na dodany rodzaj emisji nie obsługiwany przez MixW
<MODETNC:emisja> - zmiana trybu pracy lub emisji dla kontrolera TNC

<MODESETTINGS> - otwarcie okna konfiguracyjnego dla danej emisji
<TX> - rozpoczęcie transmisji
<RX> - zakończenie transmisji, odbiór
<TXTOGGLE> - naprzemian nadawanie i odbiór
<RXANDCLEAR> - przejœcie na odbiór i skasowanie zawartoœci okna nadawczego

---

<CLEARWINDOW> - skasowanie zawartoœci okna nadawczego
<CWID> - nadanie identyfikacji telegraficznej (podanej w konfiguracji)
<CR> - znak CR (powrót wózka)
<LF> - znak LF (nowa linia)
<CRLF> - znaki CR i lF
<CTRL-x> - znaki kontrolne: Ctrl-A - Ctrl-Z

<VER> - wersja programu
<DATE> - bieżąca data
<TIME> - bieżący czas
<FILE> - wprowadza zawartoœć wybranego pliku (plik jest wybierany w oknie dialogowym "Send File"
<FILE:plik> - wprowadza zawartoœć pliku, którego nazwę podano po dwukropku
<TEXTFILE> - wprowadzenie zawartoœci pliku tekstowego, wybranego w oknie dialogowym
<TEXTFILE:plik> - wprowadza zawartoœć podanego pliku tekstowego
<RANDOM:plik> - wprowadza przypadkowy ciąg znaków z podanego pliku (symuluje pisanie na klawiaturze)

. <WAVE:plik> - odtwarza wskazany plik dŸwiekowy w formacie WAV (patrz dalej)
<SAVEQSO> - zapis danych QSO w dzienniku stacji
<EXEC:program> - wywołuje wskazany program
<ASSCRIPT>skrypt - wywołuje wskazany skrypt
<SHOW:nazwa> - włączenie wskazanego paska narzędziowego
<HIDE:nazwa> - wyłączenie wskazanego paska narzędziowego

---

<SQUELCH> - naprzemian włączenie lub wyłączenie blokady szumów
<SQUELCHON> - włączenie blokady szumów
<SQUELCHOFF> - wyłączenie blokady szumów
<AFC> - naprzemian włączenie lub wyłączenie automatycznego dostrojenia

<AFCON> - włączenie automatycznego dostrojenia
<AFCOFF> - wyłączenie automatycznego dostrojenia
<SNAP> - naprzemian włączenie i wyłączenie chwytania stacji (optymalnego dostrajania się)
<SNAPON> - włączenie chwytania
<SNAPOFF> - wyłączenie chwytania
<LOCKTX> - zablokowanie częstotliwoœci nadawania
<UNLOCKTX> - uwolnienie (odblokowanie) częstotliwoœci nadawania
<LOCKTXTOGGLE> - naprzemian włączenie i wyłączenie blokady częstotliwoœci nadawania
<THRESHOLD> - otwarcie okna dialogowego blokady szumów

---

<FILTER:nazwa> - włączenie wybranego filtru cyfrowego
<REPLAY> - odtworzenie nagranego, ostatnio odebranego dŸwięku
<REPLAY:n> - odtworzenie n sekund nagrania ostatnio odebranego dŸwięku

<SNAPNOW> - chwyć stację
<SEEKLEFT> - zapoczątkowanie poszukiwania w lewo
<SEEKRIGHT> - zapoczątkowanie poszukiwania w prawo
<VOLUME> - ustawienie siły głosu za pomocą regulatora Windows
<BOOKMARK> - naprzemian włączenie lub wyłączenie zakładki
<STARTSCAN> - włączenie przeszukiwania
<STOPSCAN> - wyłączenie przeszukiwania
<AUTOCQ> - włączenie automatycznego wywołania CQ (konfiguracja pod "Options | AutoCQ")
<ASAUTOCQ> - wybranie danego makrorozkazu do automatycznego wywołania
<ALARM:tekst> - dŸwiękowa sygnalizacja odbioru podanego tekstu

<MACROS:plik> - odczyt podanego pliku makrorozkazów
<HIDETEXT> - nie wywietlanie tekstu makrorozkazu w oknie
<SHOWTEXT> - wyœwietlanie tekstu makrorozkazu
<FQ:cz_w_kHz> - ustawienie częstotliwoœci pracy radiostacji
<ZFQ:cz_w_kHz> - ustawienie częstotliwoœci na zero dudnień
<AUDIOFQ:cz_w_Hz> - ustawienie częstotliwoœci akustycznej
<JUMPTOTXFQ> - zrównanie częstotiwoœci odbioru z częstotliwoœcią nadawania
<SHIFT:odstęp_w_Hz> - odstęp częstotliwoœci dla RTTY
<BAUDRATE:szybkoœć> - ustawienie szybkoœci transmisji dla RTTY

---

<BMERASE> - skasowanie wszystkich zakładek w pobliżu bieżącej częstotliwoœci nadawania (przydatne w AutoCQ)

<CTIME> - czas UTC w formacie HHMM
<PREVCTIME> - j.w. dla poprzedniego QSO w zawodach

---

<MACROS:plik> - załadowanie makrorozkazów z podanego pliku, są one używane jako domyœlne zamiast zawartych w pliku MixMacros.mc
<MODEMACROS:plik> - załadowanie makrorozkazów dla danej emisji (lokalnych) z podanego pliku
<EDITMACRO:nazwa> - wywołanie edytora makrorozkazów w celu modyfikacji podanego rozkazu

3.3.2. Niektóre rozkazy specjalne
    W rozdziale podano objaœnienia niektórych z podanych uprzednio rozkazów.

CWID: Treœć identyfikacji telegraficznej musi być wprowadzona w konfiguracji stacji (w danych osobistych). Okno danych osobistych otwierane jest za pomocą menu "Configure | Personal Data" ("Konfiguracja | Dane osobiste"). Należy w nim zaznaczyć pole "use CWID" ("korzystaj z identyfikacji telegraficznej") i wprowadzić tekst identyfikacji. W celu wyłączenia nadawania identyfikacji należy usunąć zaznaczenie. Polecenie być wykorzystywane w dowolnych innych makrorozkazach, przeważnie na końcu:
73 <CALL> DE <MYCALL> SK<CWID>.
Polecenie to można przypisać też do dowolnego klawisza funkcyjnego analogicznie jak np. polecenia <TIME> czy <DATE>. Czas i data są zapisywane w dzienniku automatycznie ale mogą być potrzebne w tekstach. Identyfikacja telegraficzna powoduje wyœwietlenie u korespondenta jedynie nieczytelnych znaków i dlatego najlepiej stosować ją na zakończenie łącznoœci.

AutoCQ: jest to bardzo pożyteczna funkcja (makrorozkaz) służący do nadawania ustalonego przez operatora tekstu wywołania w regularnych odstępach czasu. Nadawanie zostaje przerwane po odebraniu znaku stacji - program przyjmuje otrzymanie odpowiedzi. Tekst wywołania należy wprowadzić w oknie dialogowym otwieranym za pomocą menu "Options | Auto CQ | Text" ("Opcje | Auto CQ | Tekst"):



    Po zakończeniu definicji należy nacisnąć pryzcisk OK. Następnym krokiem jest podanie odstępu czasu między kolejnymi transmisjami (w sekundach). Okno dialogowe otwierane jest za pomocą menu "Options | Auto CQ | Delay" ("Opcje | Auto CQ | Odstęp"):



    Również i tutaj na zakończenie należy nacisnąć przycisk OK. Przycisk "Cancel" ("Opuœć") powoduje zamknięcie okna bez uwzględnienia zmian. W poprzednim oknie znajduje się jeszcze przycisk "Clear" ("Kasuj") służący do skasowania zawartoœci okna definicji.
    Po zakończeniu defifnicji należy przypisać polecenie do jednego z klawiszy funkcyjnych analogicznie jak w przypadku każdego innego makrorozkazu. Automatyczne wywołanie można uruchomić przez naciœnięcie przycisku ekranowego, klawisza funkcyjnego lub za pomocą menu "Options | Auto CQ | Start" ("Opcje | Auto CQ | Start"). Nadawanie można przerwać przez naciœnięcie klawisza ESC lub za pomocą menu "Options | Auto CQ | Stop" ("Opcje | Auto CQ | Stop"). Automatycznie jest ono przerywane po odebraniu znaku innej stacji. Zaznaczenie punktu "Options | Auto CQ | Watch squelch" ("Opcje | Auto CQ | Sprawdzaj blokadę szumów") powoduje sprawdzanie zajętoœci kanału przed rozpoczęciem nadawania.

<ASAUTOCQ> - umieszczenie na początku dowolnego makrorozkazu powoduje, że jest on traktowany jako nowy tekst dla automatycznego wywołania. Wywołanie tego makrorozkazu jest równoznaczne z rozpoczęciem automatycznego nadawania wywołania. Pozwala to na przygotowanie róznych tekstów wywołań, używanych w zależnoœci od potrzeb np. w trakcie zwykłych łącznoœci, zawodów lub pracy stacji specjalnych.

<WAVE:plik> - powoduje odtworzenie wybranego pliku dŸwiękowego o formacie WAV. Pozwala to np. na podawanie w zawodach nagranego wywołania fonicznego lub standardowych odpowiedzi. Plik można nagrać korzystając ze standardowego programu nagrywającego Windows (Windows 9x, ME i 2000) lub innego wchodzącego w skład oprogramowania płytki dŸwiękowej. Na ilustracji poniżej przedstawiono przykład makrorozkazu służącego do wywołania fonią w zawodach. Plik foniczny nosi w tym przykładzie nazwę CQCONTES.WAV. Oczywiœcie należy uprzednio wybrać emisję foniczną SSB, AM lub FM. Makrorozkaz jest w tym przykładzie wywoływany za pomocą klawisza F6 lub odpowiadającego mu przycisku ekranowego. Nadajnik jest kluczowany automatycznie. Operator może przygotować większą liczbę plików zawierających raporty i inne potrzebne informacje j.np. QTH, pożegnanie itp.
Polecenie <WAVE:plik> może być używane w połączeniu z <AUTOCQ> albo <ASAUTOCQ> do nadawania automatycznie wywołania fonicznego.



Dalsze przykłady makrorozkazów:
"SK"
<CALL> de <MYCALL> SK at <TIME><CWID><RXANDCLEAR><SAVEQSO>

"BTU"
BTU <NAME>... <CALL> DE <MYCALL> K <RXANDCLEAR>

"CALL"
<TX><CALL> <CALL> <CALL> de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL> K
<RXANDCLEAR>

"RST" Thanks for report from <QTH>; you are <RSTS> <RSTS> here in <MYQTH>.

użycie <LOCKTX>:
<LOCKTX><TX>CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <RX>

użycie <UNLOCKTX>:
<UNLOCKTX><TX><CALL> <CALL> de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL> pse k <RX>


3.4. Konfiguracja dla kontrolera TNC
    MixW może współpracować z kontrolerem TNC zamiast wykorzystania płytki dŸwiękowej. Komputer pełni w tym przypadku rolę terminala nadającego polecenia do kontrolera i wyœwietlającego odebrane dane. Kontroler TNC musi pracować w trybie terminalowym, a nie w trybie podporządkowanym jak w przypadku programów WinGT, XPWin i podobnych. Polecenia nadawane przez MixW muszą być dostosowane do modelu kontrolera i do jego oprogramowania. Spis poleceń wraz z objaœnieniami znajduje się w instrukcji dołączonej do kontrolera i w instrukcji zawartej na dysku ŒR-1 (patrz: Literatura). W kontrolerach TNC stosowane są dwa rodzaje oprogramowania: TAPR i TF. Pierwszy z nich pracuje w trybie terminalowym i może być bezpoœrednio wykorzystany przez MixW, natomiast w drugim występują dwa tryby pracy: terminalowy i podporządkowany. Korzystając z kontrolera wyposażonego w oprogramowanie TF należy zwrócić uwagę aby był on przełączony na tryb terminalowy.

    Menu "Configuration | TNC Settings" ("Konfiguracja | Parametry TNC") otwiera okno dialogowe konfiguracji:

    Większoœć parametrów TNC przyjmuje wartoœci stosowane we współpracy z innymi programami. Zaleca się jednak wyłączenie echa aby uniknąć wyœwietlania na ekranie poleceń nadawanych do kontrolera.

    W celu zautomatyzowania konfiguracji i obsługi kontrolera należy założyć plik zawierający potrzebne makrorozkazy, analogicznie jak dla poprzednio omówionych grup makrorozkazów. W przypadku korzystania z kontrolera do pracy różnymi rodzajami emisji należy założyć pliki dla każdego z nich.

    Menu "Mode | TNC mode settings" ("Emisja | Konfiguracja TNC dla tej emisji") powoduje otwarcie następującego okna dialogowego:



    Okno pozwala na przyporządkowanie skryptu TNC dla każdego ze stosowanych rodzajów emisji i podanie jego nazwy. Nazwy te widoczne są następnie w menu "TNC modes" ("Emisje TNC"):



    Makrorozkazy dla kontrolera TNC mogą być zakładane i modyfikowane za pomocą dowolnego edytora ASCII lub w sposób podany uprzednio dla pozostałych makrorozkazów. Zmiana trybów pracy i rodzajów eminsji TNC za pomocą makrorozkazów przypisanych do przycisków ekranowych (i klawiszy funkcyjnych) jest wprawdzie możliwa ale powoduje zapisanie niewłaœciwego rodzaju emisji w dzienniku stacji. Jednemu z klawiszy można za to przypisać makrorozkaz powodujący przełączenie kontrolera na tryb interpretacji rozkazów (<CTRL-C>X dla kontrolera KAM, <CTRL-C> dla kontrolerów wyposażonych w oprogramowanie TAPR). Pozwala to na wpisywanie dowolnych rozkazów dla kontrolera bezpoœrednio do okna nadawczego. Rozkazy muszą być zakończone znakiem CR).
    Archiwum dystrybucyjne MixW zawiera przykładowy skrypt PACTOR-KAM.mc. Skrypt ten łatwo dostosować do innych modeli TNC i innych rodzajów emisji. Najważniejszą częœć skryptu przedstawiono poniżej:
[Macros]
nItems=21
Name0=OnStartMode
Label0=Start mode
Text0=XPACTOR

Name1=OnEndMode
Label1=End mode
Text1=<HIDETEXT><CTRL-C>X<CR><LF><SHOWTEXT>
Name2=TX
Label2=TX command
Text2=<HIDETEXT><CTRL-C>T<SHOWTEXT>
Name3=RX
Label3=RX command
Text3=<HIDETEXT><CTRL-C>E<SHOWTEXT>

Służą one kolejno do:
1. Włączenia trybu PACTOR
2. Przełączenia na tryb interpretacji rozkazów
3. Przełączenia kontrolera na nadawanie
4. Przełączenie kontrolera na odbiór.
Pozostałe polecenia są związane z pracą MixW i dopasowaniem sposobu wyœwietlania danych. Przykładowo "<AUDIOFQ:2200><SHIFT:200>" dostosowuje położenie znacznika w oknie widma sygnału do parametrów TNC.

---

---

Wydanie z dn. 06.07.2001.
© Prawa autorskie Krzysztof Dąbrowski, OE1KDA.