3. Obsługa

  Wszystkie funkcje programu są wywoływane za pomocą opisanych poniżej punktów menu lub za pomocą podanych kombinacji klawiszy (kombinacja klawisza ALT z podkreœloną w menu literą lub kombinacja albo klawisze podane w nawiasach w instrukcji).

3.1. Menu "Plik"
    Menu "Plik" ("File") zawiera następujące punkty:
- Select RX / TX fonts - służy do wyboru krojów czcionek dla okien nadawczego i odbiorczego.
- Preferences (Ctrl+P) - otwiera okno konfiguracyjne.
- Stand by (Ctrl+B) - przełączenie programu w tryb pasywny (gotowoœci). Pozwala to na dostęp do płytki dŸwiękowej i złącza COM przez inne programy np. przez program terminalowy PSK31. Po powrocie do okna MT63 program podejmuje normalną pracę.
- Exit - zakończenie pracy programu.

3.2. Menu "Tryb"
    Służy do wyboru parametrów łącznoœci. Standardowo stosowane jest długi ("long") odstęp przeplatania i tryb 1 kHz. Należy zauważyć, że w systemie MT63 zawsze występuje pewne opóŸnienie od momentu napisania znaku przez nadawcę do momentu jego odbioru. OpóŸnienie to jest zależne od wartoœci parametru "Przeplatanie" ("interleave") i szybkoœci transmisji. Ten sam odcinek czasu upływa od momentu napisania ostatniego znaku do momentu rzeczywistego zakończenia transmisji. Dla niższej wartoœci parametru ("short") czas opóŸnienia idpowiada długoœci 32 bitów a dla dłuższej ("long") - 64 bitów. Czasy trwania bitu wynoszą odpowiednio 200 ms, 100 ms i 50ms dla trybów 500 Hz, 1 KHz i 2 kHz. Tak więc w trybie 1 kHz dla długiego odstępu czas opóŸnienia wynosi 6,4 s.




3.3. Menu "Transmisja"
    Menu zawiera następujące punkty:
- Stop immediately (Ctrl+X) - natychmiast kończy nadawanie. Transmisja jest wznawiana po rozpoczęciu pisania w oknie nadawczym.
- End transmission: (F12) - regularne zakończenie transmisji po opróżnieniu bufora nadawczego a więc po upływie omówionego powyżej opóŸnienia.
- Clear TX buffer (Ctrl+C) - skasowanie zawartoœci bufora nadawczego. Nie przerywa nadawania.
- Send text file (Ctrl+S) - powoduje otwarcie okna dialogowego służącego do wybrania przeznaczonego do nadania pliku. Zawartoœć wybranego pliku jest przenoszona do bufora programu. Oprócz plików tekstowych możliwa jest transmisja plików dwójkowych a więc np. programów, obrazów itp. Zaleca się stosowanie trybu 2 kHz w czasie transmisji plików. Protokół transmisji plików jest bardzo uproszczony i nie zawiera dodatkowych mechanizmów powtórzeń i korekcji przekłamań ponad te, które stanowią częœć systemu MT63. Jednym z praktycznych sposobów zabezpieczenia danych przed przekłamaniami jest ich zakodowanie za pomocą kodera 7-Plus. Zakodowane dane są uzupełnione o sumy kontrolne a po wykryciu przekłamań generowany jest protokół błędów. Nadawca danych nie musi ich powtarzać w całoœci a nadaje jedynie plik korekcyjny zawierający tylko błędnie odebrane dane. Koder 7-Plus jest używany powszechnie w sieci pakiet radio ale jego zalety przemawiają za użyciem i w innych systemach j. np. PSK31 czy MT63. Długoœć plików nie powinna przekraczać 2 - 3 kB. Dłuższe pliki można podzielić za pomocą pakowarki ZIP lub innej. Transmisja plików podzielonych na częœci wymaga zastosowania programu terminalowego MT63 w wersji 0.99e lub nowszej.
- Send CQ call (F9) - nadaje standardowy tekst wywołania. Równolegle nadawany jest telegrafią znak wywoławczy stacji.
- Send radio report (F8) - powoduje nadanie raportu informującego o jakoœci odbioru. Raport informuje korespondenta o stosunku sygnału do zakłóceń i stopiu niezawodnoœci FEC w %. Raport ten może zastąpić stosowane w innych łącznoœciach raporty RST.
- Set other operator callsign (F11) - służy do wprowadzenia znaku korespondenta. Jest on wyœwietlany w linii informacyjnej (meldunki "in QSO with: ...." lub "Not in QSO"), używany do poszukiwań w bazie danych (pytanie "Who is...") i kopiowany do schowka skąd można go przejąć do programu prowadzącego dziennik stacji. Jest on także wstawiany do tekstów w miejsce metasymboli $OTHER i $NOQSO.
- Send ahead buffer (*) (CTRL+T) - nadaje takst znajdujący się w buforze nadawczym wpisany przed przejœciem na nadawanie. W celu wpisania tekstu bez automatycznego przejœcia na nadawanie należy na jego początku umieœcić gwiazdkę.

3.4. Menu "Odbiór"
    W skład menu wchodzą punkty:
- Start (Ctrl+R) - rozpoczyna odbiór i wyœwietlanie danych. Do tego samego celu służy przycisk "papier" ("paper") na listwie narzędziowej.
- Stop - kończy odbiór. Można wyłączyć także za pomocą podanego powyżej przycisku.
- Alarm - włączenie lub wyłączenie akustycznej sygnalizacji odbioru stacji MT63. Przed włączeniem należy upewnić się, że sygnał jest kierowany do głoœniczka komputera a nie na płytkę dŸwiękową co mogłoby spowodować jego nadanie.
- Log to file - służy do włączenia zapisu w pliku mt63log.txt.

3.5. Menu "Narzędzia"
    W jego skład wchodzą punkty:
- Who is... (Ctrl+W) - poszukiwani einformacji w bazie danych programu ("MT63 Terminal Call Book"). Baza danych może zawierać informacje o QTH, kwadracie lokatora, wyposażeniu, adresie internetowym itd. Baza danych jest aktualizowana przez autora programu w oparciu i informacje otrzymywane od zainteresowanych operatorów. Jej aktualne wersje są dostępne w Internecie i mogą być skopiowane do katalogu "database" w miejsce poprzednich.
- View callbook - służy do przeglądania bazy danych.
- Log program: (Ctrl+G) - wywołuje program prowadzący dziennik stacji. Musi on być uprzednio zadeklarowany w konfiguracji.
- PSK31: (Ctr+K) - wywołuje podany w konfiguracji program terminalowy PSK31. Program MT63 przechodzi w tym czasie w stan pasywny. Przed powrotem do pracy emisją MT63 należy zamknąć program PSK31.

3.6. Listwa narzędziowa
    Listwa narzędziowa zawiera przyciski pozwalające na szybkie znaleztienie i wywołanie najważniejszych funkcji programu. Są to:
- Paper (papier) - służący do włączenia lub wyłączenia dekodowania syganałów MT63. Odebrane dane są wyœwietlane w oknie odbiorczym.
- przyciski z symbolami potencjometrów i głoœnika lub mikrofonu służą do regulacji poziomów sygnałów nadawanego i odbieranego. W tym celu wywołują one podany w konfiguracji mieszacz programowy (pod systemem Windows 98 jego odpowiednią częœć). Poziom sygnału nadawanego należy ustawić tak aby nie powodował on przemodulowania nadajnika i związanych z tym zniekształceń nieliniowych, które mogą utrudnić lub nawet uniemożliwić korespondentowi odbiór.
- przycisk zaopatrzony w rysunek narzędzia otwiera okno konfiguracyjne programu.
- "aparat fotograficzny" kopiuje zawartoœć okna odbiorczego do schowka.
- kolejny przycisk - karta papieru - powoduje wklejenie tekstu ze schowka do okna nadawczego. Tekst jest poprzedzony znakiem cytatu (">") w każdej linii analogicznie jak to się spotyka w Internecie. Cytowanie tekstu może być pomocne podczas pracy w kółeczkach gdy nie wszyscy korespondenci słyszą się wzajemnie.
- symbol ręki wycierającej tablicę służy do kasowania zawartoœci okna odbiorczego. Tekst zapisany na dysku nie jest kasowany.
- przycisk "resync" powoduje ponowne zasynchronizowanie się dekodera (w przypadku wyœwietlania błędnych znaków na ekranie np. "@@@@@@").
- przycisk "Send report" powoduje nadanie raportu. W celu nadania można posłużyć się też klawiszem F8 lub menu. Przykład raportu podanow dalszym ciągu instrukcji.
- przyciski "Tune 1" powoduje nadanie niemodulowanej noœnej do celów strojenia, i "Tune 2" - nadanie dwóch sygnałów leżących na skraju pasma.




3.7. Okno nadawcze i odbiorcze
    Na œrodku ekranu znajduje się okno odbiorcze, w którym wyœwietlany jest odebrany tekst. Tekst zaznaczony w nim za pomocą myszy można kopiować do schowka. Poniżej znajduje się okno nadawcze, do którego jest wpisywany tekst przeznaczony do nadania. Tekst może zawierać przedstawione dalej metasymbole.

    Operator może zdefiniować standardowe teksty, które są następnie wywoływane za pomocą przycisków znajdujących się poniżej. Również i te teksty mogą zawierać metasymbole. W celu zmodyfikowania tekstu należy nacisnąć przycisk za pomocą prawego klawisza myszy.

    Rozmiary okien można zmieniać przeciągając pasek rozdzielający je.

3.8. WskaŸnik dostrojenia
    Wodospadowy wskaŸnik dostrojenia obrazuje przebieg zmian widma sygnału w funkcji czasu. Widmo sygnału jest obliczane za pomocą szybkiej transformaty Fouriera (FFT). Stację należy dostroić tak aby widmo znajdowało się pomiędy niebieskimi liniami na wskaŸniku.
    Poniżej znajdują się wskaŸniki współczynnika bezbłędnoœci FEC (w %) i sosunku sygnału do szumów (w dB i jednostkach S). Obie te wielkoœci są podawane w raportach generowanych przez program.

---

---

Wydanie z dn. 05.08.2000.
© Prawa autorskie Krzysztof Dąbrowski, OE1KDA.